فصل اول دربارهء منابع و مآخذ جغرافياى تاريخى مرو 1 . منابع دوران اسلامى و دوران اخير بيشتر متون تاريخى و جغرافيايى نوشته شده در سده‌هاى اوليهء دورهء اسلامى اطلاعات مفيدى را - چه دربارهء دنياى اسلامى 1 چه دربارهء تاريخ ايران پيش از اسلام ايران و آسياى مركزى - به دست مىدهند 2 . در زمينهء جغرافياى تاريخى ايران و آسياى مركزى شايد مفيدترين منابع موجود كتاب‌هاى معروف به المسالك و الممالك باشند . ريچارد فراى در يكى از نوشته‌هاى خود 3 به ارزش اطلاعات به دست آمده دربارهء تاريخ و جغرافياى آسياى مركزى و ايران بر اين‌گونه كتابها تاكيد كرده و بر آن‌ها صحه مىگذارد . در اين زمينه وى به خصوص تاكيدى دارد بر تاريخ دورهء پيش از اسلامى سرزمين‌هايى كه از ديدگاه فرهنگى تحت نفوذ ايران يا حداقل بخشى از فرهنگ ايرانى بوده‌اند و امروزه با نام‌هاى تركستان روس ، تركستان غربى يا جديدا با نام كلى كشورهاى آسياى مركزى ، كه البته تعريف جغرافيايى مشخصى از مرزهاى طبيعى و جغرافيايى آن در دست نيست ، خوانده مىشوند . با رسيدن مسلمانان و تغيير آيين مردم و ساكنان اين مناطق ، چهارچوب عمومى فرهنگى تركستان غربى نسبت به فرهنگ ايرانى دچار تغييرات عميق و زيادى نمىگردد و از آنجا كه تغيير كيش و آيين مردم هردو منطقه تقريبا هم‌زمان صورت مىگيرد ، همان فرهنگ و تمدن پيش از اسلام ايرانى با پذيرش